پادکست می ـ خوانش حکمت زندگی شوپنهاور | Mey

اپیزود هفتادوچهارم، یک خروج موقتی از متن کتاب حکمت زندگی است برای اینکه مفهوم «اعتبار و برند شخصی» را بیرون از دستگاه فکری شوپنهاور بررسی کنیم. ضرورت این خروج و میان‌برنامه در متن اپیزود توضیح داده شده است. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در جرعه‌ی هفتاد و سوم از پادکست مِی، سراغ بنیان نظری «آبرو» رفته‌ایم؛ و تلاش کرده‌ایم کمی در این مفهوم آشنا درنگ کنیم... چیزی که ظاهراً در اختیار خود ماست، اما بخش بزرگی از موجودیتش در ذهن و قضاوت دیگران شکل می‌گیرد؛ و همین، پرسش‌های عجیبی پیش پای ما می‌گذارد: چرا باید تصویری که دیگران از ما دارند برایمان اهمیت داشته باشد؟ آبرو از کجا می‌آید؟ در چه حالتی آبرو فضیلت است؟ اقسام آبرومندی چیست و ضرورت آن از کجا نشات می‌گیرد؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«مبتذل‌ترین نوع غرور، غرورِ ملی است.» این جمله‌ی کوتاه از آرتور شوپنهاور، آن‌قدر تأمل‌برانگیز ــ و شاید در نگاه اول تعجب‌آور ــ هست که ارزندگی داشته باشد به قدر یک جرعه در آن درنگ کنیم. در جرعه‌ی هفتاد و دوم از پادکست مِی، سراغ «غرور ملی» رفته‌ایم؛ و تلاش کرده‌ایم از خلال فرض‌ها و موقعیت‌های مختلف، یک پرسش ساده اما نه‌چندان ساده را دنبال کنیم: اصلاً چه زمانی و با چه منطقی می‌توانیم به چیزی افتخار کنیم؟ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

غرور، جاه‌طلبی و خودپسندی؛ سه واژه‌ای که شوپنهاور از آن‌ها به‌عنوان جوانه‌های «جنون قهرمانی» یاد می‌کند. در جرعه هفتاد و یکم، این سه مفهوم را از یکدیگر تفکیک کرده‌ایم و به معنای هرکدام پرداخته‌ایم. همچنین با رجوع به متن آلمانی، نگاهی دقیق‌تر به واژه «غرور» داشته‌ایم و وجه مثبت و منفی آن را بررسی کرده‌ایم. mey.ir Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در جرعه هفتاد به بخش دیگری از مزایای زندگی منزوی می‌پردازیم اما قبل از ورود به بحث، بازتعریفی از انزوا و تمایز آن با تنهاییِ ظاهری ارائه شده. این جرعه در ادامه مباحث جرعه شصت و نهم ارائه شده و منبع آن پارگراف دوم از صفحه هشتاد و یکم از کتاب درباب حکمت زندگی است. متن کامل این اپیزود در سایت مِی: mey.ir/episode-70 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

آیا انسان برای زیستن، محتاج حضور دائمی در جمع است؟ آیا فاصله گرفتن از دیگران، نشانه ضعف و گریز از زندگی است یا می‌تواند راهی برای بازگشت به خویشتن باشد؟ آیا خلوت، چیزی جز تنهایی است یا فرصتی برای رهایی از نگاه دیگران؟ سؤال‌هایی از این دست در جرعه شصت‌ونهمِ پادکست می، اندیشیدنی می‌شود. شوپنهاور در «در باب حکمت زندگی» از مزیت‌های زندگی منزوی سخن می‌گوید؛ از فاصله گرفتن اراده‌شده از جامعه، نه به معنای طرد شدن، بلکه به عنوان فرصتی برای رهایی از قضاوت دیگران، مواجهه با دارایی‌های درونی و تجربه امکان «خود بودن». Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

آیا هرکه از نگاه مردمان یک دیار، قهرمان خطاب شود، صاحب فضیلت است؟ آیا قهرمانی، هدف حکیمانه‌ای برای زندگی است؟... سؤال‌هایی از این دست در جرعه شصت‌وهشتمِ پادکست می، اندیشیدنی می‌شود. شوپنهاور از جنون عمومی و فطری آدمی برای «دیده‌شدن» سخن می‌گوید؛ از کسانی که حتی مرگ را هم به خدمت «دیده‌شدن» درمی‌آورند و تا آخرین لحظه زندگی به فکر ارائه نمایشی باشکوه‌اند. همچنان برای دریافت متن جرعه‌ها و دسترسی به منابع می‌توانید به سایت mey.ir مراجعه کنید. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

سوادداشتن بدون «باسواد دیده‌شدن» برای شما ارزنده است؟ ثروت‌داشتن بدون ثروتمند دیده‌شدن چطور؟ و زیبابودن بدون زیبا دیده‌شدن آیا همچنان «زیبایی» محسوب می‌شود؟ این سؤال‌ها را اگر در برگه امتحان مدرسه بنویسند راحت می‌شود به آن‌ها پاسخ داد اما در متن زندگی و براساس تجربه زیسته هم، آیا پاسخ به این پرسش‌ها ساده است؟ جرعه شصت‌وهفتم، آغاز فصل سه و البته آغاز پیاله پنجم از پادکستِ می است و سخن از ابتدای صفحه ۷۳ کتاب «درباب حکمت زندگی» اثر آرتور شوپنهاور به ترجمه محمد مبشری آغاز می‌شود. اکنون پس از دو ضلع از شخصیت و هویت انسان (یعنی آنچه هستم و آنچه دارم) به بحث و تأمل درباره «آنچه می‌نمایم» می‌رسیم. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

جرعه شصت‌وششم، خارج از موضوع همیشگی پادکست (خوانش تألیفیِ کتاب «در بابِ حکمتِ زندگی شوپنهاور») است و در آن تأملاتی درباره «تمدن» و «ناتمدن» را مطرح کرده‌ایم. با این جرعه، وارد ششمین سال از هم‌سفری‌مان در «مِی» می‌شویم. تمامی اپیزودها و منابع و متن آن‌ها ازطریق وب‌سایت Mey.ir برای هم‌وطنان داخل ایران قابل دسترس است. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

جرعه شصت‌وپنجم، آخرین جرعه از فصل سوم کتاب درباب حکمت زندگی است و به تقسیم‌بندی جالبی از نگاه شوپنهاور می‌پردازد. افراد از حیث تجربه فقر و ثروت، وضعیت مشابهی ندارند و دستیابی به ثروت هم به یک شیوه ثابت حاصل نمی‌شود. شوپنهاور تفکیک می‌کند که هر دسته از افراد – بنا به چگونگی ثروت‌یابی – چه خصایصی دارند و باید چگونه پس‌انداز و سرمایه‌گذاری داشته باشند. متن کامل این اپیزود در سایتِ می: https://mey.ir/episode-65/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در پنجمین اپیزود از سلسله‌مباحث «خرد ثروت» به تمایز میان پس‌انداز و سرمایه‌گذاری می‌پردازیم اما قبل از این مقایسه، درنگِ پدیدارشناسانه‌ای خواهیم داشت در اینکه چرا پس‌انداز می‌کنیم و اساساً پس‌انداختن زندگی امکان‌پذیر است یا خیر؟ در این مجموعه جستارها قصد بر این است که با توجه مضاعف به مسئله «ثروت» دریابیم که نمی‌توان حکیمانه زیست مگر آنکه فهمِ دقیقی از مسئله ثروت و نحوه مواجهه با آن داشت متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی: https://mey.ir/episode-64/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

شوپنهاور با تأکید گفت که فقط پول خوب است و سؤال این جرعه از پادکست مِی این است که آیا پول، این خوب‌بودن را از خودش دارد؟ یا خوبی را از معیار دیگری به ارث برده؟ در واقع آیا پول مطلقاً و ذاتاً خوب است یا خوبی برای پول صفتِ قرضی و عاریتی است؟ برای دقت در این سؤال و رسیدن به پاسخی کاربردی، در چهارمین جرعه از سلسله‌مباحث «خرد ثروت» به نسبت پول و زمان پرداخته‌ایم و جرعه شصت‌وسوم مجالی است که وزنِ پول را در ترازوی زمان بسنجیم. متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی https://mey.ir/episode-63 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در جرعه قبل، از نقش‌آفرینی پول به‌عنوان «زبان» صحبت کردیم و در این جرعه می‌رسیم به این پرسش که اگر پول، زبان باشد؛ معانی را چگونه منتقل خواهد کرد؟ یا زبانِ پول، توانایی بیان چه معنایی را دارد و آیا برای زیست انسانی کافی است؟ مسئله این نیست که با یک بله یا خیر بگوییم این زبان کافی است یا کافی نیست. در روزگاری که این زبان در انتقال معنا، نقش غیرقابل کتمانی دارد؛ باید عمیق‌تر بیندیشیم که زبان پول چه تحولی در زنجیره معانی ایجاد خواهد کرد. این جمعه نیز با جرعه دیگری از سلسله مباحث خرد ثروت، هم‌پیاله خواهیم بود. متن کامل این اپیزود در سایت مِی https://mey.ir/episode-62/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

پول نه چرک کف دست است و نه هدف غایی؛ بلکه ابزاری است که باید به آن اندیشید. اینکه ما با پول چه می‌کنیم را در مدیریت مالی و سرمایه‌گذاری بررسی می‌کنند اما اینکه پول با ما چه می‌کند، موضوعِ انسان‌شناسی و پدیدارشناسی است؛ یعنی همان نظرگاهی که ما در پادکست مِی به آن مشغولیم امروزه بسیاری از مناسبت‌های اجتماعی با «زبانِ پول» قابل توضیح و تفاهم است به همین بهانه در اپیزود شصت و یکم از مِی، پول را به مثابه «زبان» مورد بحث قرار داده‌ام و همچنان گفتگوی ما در مورد «خردِ ثروت» ادامه دارد متن کامل این اپیزود در سایت مِی https://mey.ir/episode-61/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

فقط پول به‌طور مطلق خوب است! شاید هیچ فیلسوفی به این صراحت در ستایش پول صحبت نکرده باشد و چه بسا برای شما هم عجیب باشد که چنین جمله‌ای از زبان آرتور شوپنهاور نقل شود. ولی او در برابر انبوهی از چیزهای نسبتاً خوب، پول را به‌عنوان چیزی که همیشه خوب است معرفی می‌کند؛ اما چرا؟ این پرسش آغازی است بر مبحث جدید ما در پادکست مِی، پیرامون خرد ثروت و در چند اپیزود پیشِ رو به این سرفصل خواهیم پرداخت متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی: https://mey.ir/episode-60 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در جرعه پنجاه‌ونهم به‌ تفکیک میان «خواستن»، «میل» و «نیاز» پرداخته‌ایم و در پایان عبارت «پرخواستی» را تعریف کرده‌ایم. با این جرعه به پایان صفحه شصت‌وپنج کتاب «در باب حکمت زندگی» رسیدیم و به مسئله میل و نیاز و نسبت آن با رضایت اندیشیدیم. برای مطالعه متن اپیزود، گفت‌وگو و طرح نظرات درباره این جرعه می‌توانید به پست اختصاصی مربوط به جرعه پنجاه‌ونهم در وب‌سایت می مراجعه کنید. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در اپیزود پنجاه‌وهشتم، ذره‌بین گرفته‌ایم بر یک واژه که آرتور شوپنهاور از آن بی‌درنگ گذشته است و آن هم کلمه «افق» است. این پرسش برای ما مهم است که چرا او در دسته‌بندی جوانب مختلف «من»، به «آنچه هستم»، «آنچه دارم» و «آنچه می‌نمایم» بسنده کرده و چهارمین ضلع را نادیده گرفته است. از نگاه مِی، چهارمین ضلع که باید به‌طور مستقل موضوع بحث قرار می‌گرفت «آنچه می‌خواهم باشم» است. در این جرعه به اختصار درباره افق و آنچه می‌خواهم باشم و نسبت آن با خیال مطالبی تقدیم شده است. همچنان در کانال تلگرام مِی از آخرین اخبار این پادکست باخبر باشید: T.me/mey_podcast Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

شوپنهاور می‌گوید رضایت از زندگی اندازهٔ مطلق ندارد؛ تنها نسبتی است میان آنچه داریم و آنچه می‌خواهیم. او اشاره می‌کند که دو دشمن پنهان رضایت‌اند: مقایسه‌ای که ما را اسیر تصویر زندگی دیگران می‌کند و عادتی که باعث می‌شود نعمت‌های امروز، از نگاه‌مان محو شوند. ممکن است راز رضایت در چیزی باشد که هیچ ابزار بیرونی قادر به اندازه‌گیری آن نیست؟ متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی: https://mey.ir/episode-57 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

در جرعه پنجاه و ششم مِی به سراغ «نیچه» می‌رویم؛ کسی که نه در دانشگاه فلسفه خوانده، نه فلسفه درس داده، اما چرا این‌چنین تأثیرگذار است؟ چرا نامش در میان متفکرین ماندگار شده؟ نیچه به جای پاسخ دادن به سؤال‌های سنتی، خودِ سؤال‌ها را زیر سؤال می‌برد! او حقیقت را نه یک ارزش مطلق، بلکه محصولی از میل و قدرت می‌داند. در این اپیزود، به نسبت «میل و عقل» در اندیشه نیچه می‌پردازیم و رد پای فلسفه شوپنهاور در نگاه او را دنبال می‌کنیم؛ با این تفاوت که نیچه، میل را نه ابزار رنج، بلکه شوق زندگی و قدرت افزون‌طلبی انسان می‌داند. متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی: https://mey.ir/episode-56/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

عقل و میل؛ کدام فرمانده است و کدام فرمان‌بر؟ در جرعه پنجاه و پنجم از پادکست «مِی»، به ادامه ی بحث درباره ی نسبت عقل و میل می‌پردازیم و پاسخ را در دیدگاه فلاسفه جست‌و‌جو می‌کنیم. آیا باید مانند کانت، میل را تابع قانون مطلق عقل کنیم؟ یا همچون شوپنهاور، عقل را وزیر مهارکنندهٔ حاکمِ سرکشِ میل بدانیم؟ و یا با نیچه طغیان کنیم و عقل را به خدمت نیروی آفرینندهٔ زندگی، یعنی میل، واداریم؟ متن کامل این اپیزود در سایت پادکست مِی: https://mey.ir/episode-55/ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.